ALCOHOLISME

Alcoholisme, want zo noemen wij deze afhankelijkheid, is een wijdverbreide verslavingsziekte in onze samenleving. En omdat, in tegenstelling tot roken, anderen er vaak niet direct last van hebben wordt het vaak maar een beetje op zijn beloop gelaten. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld rookgedrag. Roken is nu bijna overal verboden, inclusief op de werkplek.

Het gebruik van alcohol is sociaal veel meer geaccepteerd en dat maakt het lastig om het teveel gebruik tijdig te signaleren en adequate maatregelen te treffen.

DE KOSTEN VOOR HET BEDIJRIJFSLEVEN

Alcoholproblemen hebben onmiskenbare financiële gevolgen voor het bedrijfsleven. In 2001 meldde het accountantsbureau KPMG dat deze problematiek het bedrijfsleven meer dan 1,5 miljard euro kost. Deze schade is met name het resultaat van een verminderde productkwaliteit en productiviteit, verhoogd ziekteverzuim, verhoogd aantal (bedrijfs)ongevallen, verhoogde werkdruk en een verminderd bedrijfsimago. De combinatie alcohol en werk kan dus wel degelijk een probleem zijn.

Bedrijven zouden zich dan ook, alleen al vanuit financieel oogpunt, moeten inzetten om alcoholproblemen van werknemers te voorkomen en op te lossen.

___________________________________________________________________________________

Een eenvoudig rekenvoorbeeld

Een werknemer die afhankelijk is van alcohol besteedt al gauw zo’n 25 tot 30% van
zijn tijd aan het herstellen van de avond ervoor. Zelf wel eens een latertje gehad?
Dan weet u dat het of uitslapen wordt, of je voelt jezelf een groot deel van de ochtend
toch niet zo geweldig.

Voor een werknemer met een maandsalaris van € 4.000 kost dat de organisatie dus
alleen al aan directe salariskosten tussen de € 1.000 en € 1.200 per maand.
Op jaarbasis dus € 12.000 tot € 14.400.

___________________________________________________________________________________

PROBLEEMDRINKER

Een probleemdrinker is iemand die naar eigen zeggen drie of meer problemen met alcoholgebruik per jaar heeft. 9% van de Nederlanders van 15 jaar en ouder heeft problemen door of met het eigen alcoholgebruik. Dit zijn 1,1 miljoen mensen.

Circa 660.000 mensen drinken gemiddeld meer dan 8 glazen alcohol per dag en bijna de helft van hen drinkt tenminste 12 glazen per dag.

Naar schatting komt ongeveer één op de tien mensen met een alcoholprobleem uiteindelijk terecht bij de hulpverlening, waaronder de ambulante verslavingszorg.

WIE IS NU EIGENLIJK ALCOHOLIST?

Over die definitie verschillen de meningen. Een eenvoudige definitie luidt als volgt: een alcoholist is iemand die afhankelijk is van en dus verslaafd is aan, het regelmatig gebruik van (veel) alcohol. En derhalve niet met tussenpozen van zeg 1 of 2 weken, of langer, niet in staat is helemaal geen alcohol te drinken. Zij moeten namelijk drinken en dit gaat sluipenderwijs van kwaad tot erger. Uiteraard zijn er gradaties. Van zeg zo’n 4 eenheden tot 10 tot 20 eenheden of meer. Dat is dus 1 a 2 flessen wijn, een halve tot een hele fles sterke drank of een half tot heel kratje bier. Of meer, PER DAG! Dag in dag uit, week in week uit.

WAARAAN HERKEN JE EEN ALCOHOLIST OF PROBLEEMDRINKER?

Heel eenvoudig eigenlijk. Ín de werkomgeving weten de directe collega’s het eigenlijk altijd. Als iemand veel drinkt ruik je dat namelijk, met name ‘s morgens. Tandenpoetsen en mondspoelen helpt dan niet meer. En als men dat iedere dag ruikt heeft betrokkene dus een probleem. Soms is dat tijdelijk, bijvoorbeeld bij problemen in de relatiesfeer, en na een aantal weken weer voorbij. Vaak is dat blijvend en weet men het eigenlijk al heel lang. Bij personeelsfeestjes bijvoorbeeld drinken deze mensen schielijk en teveel. Het probleem wordt vaak vergoelijkt, want ach het is zo’n aardige vent of vrouw. Hij doet zijn werk toch goed, het is toch eigenlijk een prima baas.

Thuis weten ze het natuurlijk ook, maar ja die praten er liever niet over. En zeker niet met mensen van het werk. Tenzij het echt, echt te ver gaat en dan is de ziekte al in een ver stadium .

Na verloop van tijd beginnen ook het werktempo, werkprestatie en werkresultaat in negatieve zin op te vallen. Ja, en dan…

ALCOHOLISME ALS ZIEKTE – De mening van leden van de AA

De meest zinvolle verklaring voor de overgrote meerderheid van de AA-leden is dat alcoholisme een ziekte is, een progressieve ziekte, die nooit kan genezen, maar die zoals sommige andere ziekten – denk bijvoorbeeld aan suikerziekte - wel gestabiliseerd kan worden. Als we het nog verder uitdiepen blijkt dat vele AA'ers menen dat deze ziekte een combinatie vormt van een fysieke overgevoeligheid voor alcohol plus een geestelijke obsessie voor de drank, die ongeacht de gevolgen ervan, niet door wilskracht alleen kan gebroken worden.

Eens het alcoholisme op gang gebracht, is er moreel gezien niets verkeerds door het feit dat men ziek is. In dit stadium is er geen sprake meer van vrije wil, omdat het slachtoffer zijn controle over de alcohol kwijt is.

Het belangrijkste punt is echter dat men inziet dat men ziek is, en gebruik maakt van de hulp die geboden wordt. De wil om "beter te worden" mag echter niet ontbreken.

Vele AA-leden werd tijdens hun drinken gezegd dat zij geen alcoholisten waren, hetzij door hun families hetzij door vrienden en dokters. En de alcoholist vergroot het probleem nog door het feit dat hij de gevolgen van zijn drankzucht niet realiseert. Door zijn oneerlijkheid maakt hij doktershulp zeer moeilijk. Het is verbazingwekkend dat er nog zoveel dokters in staat zijn geweest het bedrog van een typische probleemdrinker te doorzien en een correcte diagnose te stellen.

Er kan niet genoeg op gewezen worden dat de belangrijke erkenning alcoholist te zijn, door de drinker zelf getroffen moet worden.

Hij alleen kan dit, en niet zijn dokter, familie of vrienden. Wanneer hij dit erkent, is de halve strijd gewonnen. Wanneer hij echter de beslissing aan anderen overlaat, kan hij zijn probleem met alle gevaren en ellende van dien, nutteloos laten aanslepen

WAT DOET MEN ERAAN ALS WERKGEVER?

Dat is en blijft een lastig probleem. Voor de werkgever dan. De alcoholist heeft het probleem niet, hij of zij ontkent het gewoon. Ze weten niet beter. De leidinggevende, de personeelsfunctionaris of collega beschikt niet over dezelfde ervaring en dat maakt het niet goed mogelijk op ‘gelijk’ niveau te communiceren. Het maakt de zaak moeilijk bespreekbaar.

Bovendien is de betrokken medewerker, als deze weer nuchter is, vaak een bijzonder aardig persoon en daarnaast ook heel vaak een uiterst deskundige en bekwame medewerker. Als werkgever wilt u ze dus niet echt kwijt, maar ja die ziekte.

Ziekte. Dat hoort in eerste instantie dus thuis bij de bedrijfsarts en in voorkomende geval bedrijfsmaatschappelijk werk. De Arbodienst dus. Zaak is betrokkene daar te krijgen.